Ik kijk met gemengde gevoelens naar die hele controverse rond Converse. Waarom? Omdat ik ze oerlelijke clownschoenen vind; en omdat ik geen enkele paar schoenen bezit van Patta, de grootste kledinglijn van Nederland dat Zwarte cultuur incorporeert.
De afgelopen tien jaar hebben we keer op keer ervaren hoe grote merken telkens nieuwe producten lanceerden met racistische marketing. Denk maar even terug: in 2017had Dove een advertentie waarin een Zwarte vrouw ‘veranderde’ in een witte vrouw; H&M had de ‘Coolest monkey in the jungle’-hoodie en Gucci een blackface trui. In China stopte het wasmiddelmerk Qiaobi in 2016 een Zwarte man in een wasmachine en toen kwam hij er na de was uit als een Chinese man. In 2019 moest Burberry excuses maken voor een hoodie met een strop om de hals, die deed denken aan zelfdoding en aan lynchpartijen.
En weet je nog hoeveel moeite het koste om Aunt Jemima en Uncle Ben’s zover te krijgen dat ze hun racistische beeldmerken uiteindelijk schrapten? In Zuid-Afrika, op het Zwarte continent of all places noemde de drogisterijketen Clicks het natuurlijke haar van een Zwarte vrouw ‘droog, beschadigd en kroezig’; en hier in Nederland zei een tv-presentator aan een Zwarte vrouw dat ze bosnegerhaar had.
En dat van Converse was niet de eerste van dit jaar: in augustus kwam Target met een Halloweenkostuum voor kinderen dat overduidelijk was geïnspireerd door blackface.
Het punt is, dit doen ze keer op keer op keer. Dan is er even ophef, we doen als gemeenschap een week lang alsof we op onze pik getrapt zijn en dan gaan we door met ons leven. Niemand die zijn Converses verbrandt; net als toen met Covid toen we massaal boos waren op Chinezen die Zwarte mensen op straat zetten in China afranselden, maar niemand echt stopte met Chineze restaurants. We zitten weer met z’n allen bij de Aziatische nagelsalons en de haarproductshops die we niet bezitten, hebben nooit beter zakengedaan.
Daarom mijn gemengde gevoelens bij deze hele tori van Converse. Want ik ben het die al jaren roept dat we meer bij elkaar moeten shoppen. Ik was het die op AFRO Magazine de eerste Black Owned Business (BOB) directory in Nederland startte om de Zwarte gemeenschap te helpen om met elkaar zaken te kunnen doen. De racisten waren het er niet mee eens en noemden mij een racist! Ik lachte hen uit en wees hen erop dat ze boos werden op mij dat ik de Zwarte gemeenschap aanspoorde om iets te doen dat andere communities elke dag doen.
Er is absoluut niks mis met van jezelf houden. Want anderen zullen je met regelmaat tonen dat zij niet verplicht zijn daartoe.”
Dus ik ging door; in de laatste print editie van AFRO Magazine, De Baanbrekende Editie, geef ik nogmaals ter overweging “wat als iedereen economische consequenties aan racisme ging verbinden? We moeten eens gaan durven de businessmogelijkheden te zien die we elkaar kunnen bieden. Want weet je… als jij geen business met je gemeenschap doet, komen anderen in jouw gemeenschap dat voor je doen.”
En dat is het punt.
Cancel Converse. Cancel Burberry. Cancel Gucci. Cancel ze allemaal door te kopen bij bedrijven die doorhebben dat jouw geld een onopvulbare leegte achterlaat wanneer jij het niet meer bij hen uitgeeft.”
En nee, het is niet zo dat er geen alternatieven zijn. Begin dichtbij huis: wij doen AFRO Magazine al tien jaar. Ben je klaar met Gucci? Telfar, bekend van zijn ‘Brooklyn Birkin’, opende in 2024 zijn eerste winkel in Manhattan, bewust naast het onofficiële centrum van de namaakluxe. Voor je haar hoef je niet te wachten tot een drogist ons weer ‘droog en beschadigd’ noemt: CURLS maakt verzorging voor golvend, krullend en kroeshaar en is gewoon in Nederland te bestellen. Mannen kunnen terecht bij SHYNE, dat verzorgingsproducten maakt voor zwarte mannen met textuurhaar, van fades en dreadlocks tot afro’s. Zelfs in de media bestaat een alternatief: Omroep Zwart is sinds 2022 onderdeel van de publieke omroep. En dat het werkt als we volhouden, bewijzen ze in Amerika: daar leverde de Target-boycot drie kwartalen op rij omzetdaling op.
Overweeg hen. Want terwijl we reactionair boos worden wanneer er weer een racistische advertentie verschijnt van een brand van buiten onze gemeenschap, blijven we bij hen kopen. Wij geven hun zelf die macht over ons en worden boos wanneer ze ons minachtend blijven beledigen. En ze weten dat we terugkomen, dus blijven ze het doen, keer op keer op keer.
Maar wat als we zouden stoppen met bedrijven ondersteunen die ons geld niet waarderen? Wat als we eens gingen elkaars businesses zo groot maken zodat we die andere businesses die ons beledigen niet meer nodig hebben? Wat als we nou doorpakken en het gewoon doen? Wat als we eens gingen snappen dat iedere cent in onze zakken economische macht is die we maar blijven weggeven?
Wat als we bewuster gingen uitgeven?
Wat als ik nu gewoon ook een Patta ging kopen?
Daar begin ik mee.
