Eye Filmmuseum presenteert dit najaar een programma rond de legendarische Amerikaanse filmmaker Charles Burnett, pionier van de zwarte onafhankelijke cinema in de jaren 70 en 80, de L.A. Rebellion-beweging. Drie van zijn films zijn nu digitaal gerestaureerd, waaronder zijn debuutfilm Killer of Sheep (1977).
De zelden vertoonde film wordt gezien als een van de belangrijkste portretten over het dagelijks leven van zwarte Amerikanen. Eye brengt de film ook landelijk in de filmtheaters uit. Charles Burnett komt over vanuit Los Angeles voor de openingsavond op 27 november en een Artist Talk op 29 november.
Everyday Blues – De films van Charles Burnett, 27 november – 16 december 2026, Eye Filmmuseum, IJpromenade 1, Amsterdam, eyefilm.nl/burnett
Charles Burnett was in de jaren 70 en 80 een van de prominente gezichten van L.A. Rebellion, een groep onafhankelijke Afro-Amerikaanse, Caribische en Afrikaanse filmers en videomakers aan de UCLA-filmopleiding in Los Angeles. Zijn meesterwerk Killer of Sheep (1977) was alles wat een Blaxploitation-film uit die tijd niet was: een realistisch portret van het leven in een zwarte achterstandswijk, zonder nadruk op drugs en geweld. Hij koos ervoor om losse films met een open einde te maken over de alledaagse overlevingsstrijd van de bewoners, met een emotie en sfeer die doen denken aan de blues.
Zijn veelgeprezen films zijn toegankelijk en doen authentiek aan. Toch kreeg hij weinig kansen om met zijn films een breed publiek te bereiken. Killer of Sheep rouleerde voornamelijk op 16mm langs filmclubs en universiteiten. Door te weinig budget kon de film niet gedistribueerd worden, maar de ‘ondergrondse’ voorstellingen vestigden Burnetts naam, ook in Europa.
Jarenlang op de plank
Ook To Sleep with Anger (1990), een familiedrama met melancholische humor en een vleugje sinistere, folkloristische magie, werd destijds nauwelijks onder de aandacht gebracht door de distributeur, ondanks lovende kritieken. The Glass Shield (1994), een realistische weergave van racisme en corruptie op een sheriffafdeling in Los Angeles, lag een jaar op de plank door toedoen van distributeur Harvey Weinstein. Burnett’s The Annihilation of Fish (1999) is een tedere romantische komedie, die jarenlang amper werd vertoond om vervolgens weer op te duiken als een verloren juweel van de Amerikaanse onafhankelijke cinema.
Tot nu toe zijn de films van Burnett ook nauwelijks te zien geweest in Nederland. Killer of Sheep en andere van zijn films zijn recentelijk digitaal gerestaureerd en toeren nu met groot succes langs festivals en musea. In 1990 was Killer of Sheep een van de eerste films die van het Library of Congress de status van ‘National Treasure’ kregen, maar een (analoge) restauratie verscheen pas in 2007. Burnett ontving in 2017 een ere-Oscar voor zijn volledige werk ‘for its portrayal of the African-American experience’. Burnett zei zelf: “In actual fact I make films about America.”
Killer of Sheep in landelijke filmtheaters
Charles Burnetts Killer of Sheep (1977) is een schets van een familieleven in Watts en gold als de ultieme undergroundfilm, met op de soundtrack country blues, spirituals, vroege jazz en de 70’s funk en soul van Earth, Wind & Fire. Eye brengt Killer of Sheep vanaf 26 november opnieuw uit in de bioscopen in een nieuwe 4K-restauratie. Deze, en ook enkele van zijn andere films zijn te zien op de Eye Film Player.
Charles Burnett komt over vanuit Los Angeles voor de opening op 27 november, met de Nederlandse première van de 4K-restauratie van My Brother’s Wedding, en een Artist Talk op 29 november, gemodereerd door Maya Cade (Milestone Films, Black Film Archive).
Filmprogramma
In de filmzalen vertoont Eye – naast Killer of Sheep (1977) – My Brother’s Wedding (1983/2008) en The Annihilation of Fish (1999), beiden ook digitaal gerestaureerd, plus To Sleep with Anger (1990) en The Glass Shield (1994). Te zien zijn ook zijn korte films Several Friends (1969), The Horse (1973), When It Rains (1995) en Quiet as Kept (2007), evenals de tv-productie The Final Insult (1997) en Bless Their Little Hearts (Billy Woodberry, 1984, scenario en camera Charles Burnett).
Eye vertoont daarnaast films van makers die Burnett regelmatig noemt als invloed op zijn werk, met films als Nightmail (Basil Wright, zijn docent op UCLA, 1936), Ladri di biciclette (Vittorio De Sica (1948), Pather Panchali (Satyajit Ray, 1955), Nothing But a Man (Michael Roemer, 1964) en werk van Jean Renoir. Ook zijn films te zien van makers die geïnspireerd zijn door Burnett, met titels als 12 Years a Slave (Steve McQueen, 2013), Moonlight (Barry Jenkins, 2016) en werk van Ava DuVernay en Sean Baker.
In filmtheater LAB111 in Amsterdam is in dezelfde periode een LA Rebellion-programma te zien.
