Van 18 tot en met 21 maart verandert Groningen in een internationaal centrum van hiphopcultuur. Tijdens de conferentie Things Done Changed: Hip Hop Futures for a World on Fire komen onderzoekers, artiesten, schrijvers en activisten uit verschillende delen van de wereld samen om te spreken over de toekomst van hiphop.

Het evenement is de negende editie van de European Hip Hop Studies Conference, een jaarlijks platform waar wetenschap en hiphopcultuur elkaar ontmoeten. De conferentie vindt grotendeels plaats in het Groninger Museum, waar tegelijkertijd de tentoonstelling Hip Hop Is History te zien is.

Hiphop begon ruim vijftig jaar geleden in de Bronx als een creatieve uitlaatklep voor jongeren uit gemarginaliseerde gemeenschappen. Wat begon met block parties, DJ’s en MC’s groeide uit tot een mondiale cultuur die muziek, mode, taal, kunst en politiek beïnvloedt.

Tegelijkertijd is hiphop altijd meer geweest dan entertainment. Voor veel gemeenschappen fungeert het als een instrument van verzet en zelfdefinitie. In rapteksten, graffiti en breakdance klinken verhalen door over racisme, armoede, migratie en identiteit.

De conferentie in Groningen vertrekt vanuit die realiteit. De centrale vraag luidt: wat betekent hiphop in een wereld die onder druk staat van ongelijkheid, politieke polarisatie en mondiale crises?

Volgens de organisatoren is hiphop niet alleen een kunstvorm, maar ook een kennisbron. Het biedt inzichten in hoe jonge generaties omgaan met macht, geschiedenis en sociale verandering.

Waar hiphop lange tijd door academische instellingen werd genegeerd, is dat inmiddels veranderd. Sinds de jaren negentig is een nieuw onderzoeksveld ontstaan: hiphop studies. Universiteiten in de Verenigde Staten, Europa en Afrika onderzoeken de cultuur vanuit disciplines zoals sociologie, muziekologie, geschiedenis en taalwetenschap.

De conferentie in Groningen brengt die academische wereld samen met artiesten en culturele werkers. Het doel is om theorie en praktijk met elkaar in gesprek te brengen.

Op het programma staan tientallen panels over onderwerpen als diaspora, dekolonisatie, gender, digitale cultuur en de politieke rol van muziek. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de Verenigde Staten, vaak gezien als de bakermat van hiphop, maar ook naar hiphopscenes in Europa, Afrika en Latijns-Amerika.

Internationale stemmen

Onder de keynote-sprekers bevindt zich Joan Morgan, bekend als pionier van het hiphopfeminisme. In haar werk onderzoekt zij de positie van vrouwen binnen een cultuur die vaak wordt gedomineerd door mannelijke perspectieven. Ook H. Samy Alim spreekt in Groningen. Als sociolinguïst onderzoekt hij de relatie tussen taal, identiteit en Black culture, met hiphop als belangrijk onderzoeksveld. Daarnaast staan er lezingen gepland van cultuuronderzoeker Kyra Gaunt en rapper-onderzoeker Mazbou Q, die zich verdiept in de muzikale en ritmische structuren van rap.

De conferentie is bewust opgezet als een mix van wetenschap en cultuur. Naast panels en lezingen zijn er filmvertoningen, publieke gesprekken en liveoptredens. Een van de hoogtepunten is een speciale avond in het museum onder de titel “Hip Hop Is Knowledge: Night at the Museum.” Tijdens deze bijeenkomst komen performances, DJ-sets en gesprekken samen in een sfeer die doet denken aan de oorspronkelijke block parties van hiphop.

Ook wordt de documentaire In the Hour of Chaos vertoond, gevolgd door een discussie over hiphop als vorm van politiek activisme. Door deze combinatie van academische reflectie en culturele praktijk probeert de conferentie een brug te slaan tussen universiteit en straatcultuur.

Dat een internationale hiphopconferentie juist in Groningen plaatsvindt, lijkt op het eerste gezicht verrassend. Toch heeft de stad zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een belangrijk centrum voor onderzoek naar populaire muziek en cultuur.

Universiteiten, culturele instellingen en lokale hiphopgemeenschappen werken er steeds vaker samen. De conferentie past in die ontwikkeling en positioneert Groningen als een ontmoetingsplek voor internationale hiphopstudies.

Voor de stad betekent het evenement bovendien een tijdelijke instroom van onderzoekers, artiesten en studenten uit verschillende delen van de wereld.

Things done changed”

De titel van de conferentie verwijst naar een beroemde regel uit het nummer Things Done Changed van The Notorious B.I.G.. Hiphop blijft – vijftig jaar na zijn ontstaan – een van de meest invloedrijke culturele bewegingen van onze tijd.