BITTERZOET

Keti Koti-maand in Groningen

In Groningen wordt druk gewerkt aan een bijzonder programma voor de viering van Keti Koti op 1 juli. De gehele maand voorafgaand is er in het kader van Keti Koti en Bitterzoet Erfgoed al van alles te doen in Groningen: zo openen er op drie verschillende locaties nieuwe tentoonstellingen en worden er allerlei activiteiten georganiseerd.

Ook de reeds geopende tentoonstellingen in het Groninger Museum, de Akerk, het KinderBoekenhuis, de Fraeylemaborg, Het Behouden Blik, het GRID Grafisch Museum en Museum Stad Appingedam blijven in juni te bezichtigen.

Twee nieuwe tentoonstellingen

De families Clant, Alberda en Lewe zijn allen oud-bewoners van de Menkemaborg én behoorden allemaal tot de prominente geslachten die de West-Indische Compagnie (WIC) bestuurden. Een groot deel van wat er op de Menkemaborg te zien is, is door middel van zeehandel naar Uithuizen gekomen. Goederen als porselein, meubels, textiel en etenswaren zijn door tot slaafgemaakten geproduceerd en getransporteerd, maar voor deze handelswaar en arbeid werd geen eerlijke prijs betaald. Dit verhaal wordt nu verteld in de tentoonstelling ‘Ommelander elite en slavernij’ in de Menkemaborg.

Op 22 juni openen er in het Universiteitsmuseum maar liefst drie tentoonstellingen omtrent slavernij en het koloniale verleden van Nederland. In ‘Petrus  Camper Onderzocht’ wordt opnieuw gekeken naar het onderzoek van de Groninger wetenschapper, dat lang werkt gebruikt om slavernij en racisme te rechtvaardigen.

Zelf sprak Camper zich uit tegen witte overheersing en slavernij. In ‘Welcome to Indonesia’ ontdek je verhalen en prachtige objecten uit Indonesië. Het koloniale verleden van Indonesië, en daarmee ook sporen van de Nederlandse cultuur, zijn tot op de dag van vandaag nog te zien in Indonesië. De tentoonstelling is samengesteld door studenten van de opleiding Kunstgeschiedenis van de Rijksuniversiteit Groningen.

De derde tentoonstelling heet ‘Animal Tales’ en hierin staan voorwerpen centraal die verhalen vertellen over dieren. Ze zijn verzameld door hoogleraar Theo van Baaren en onlosmakelijk verbonden met de koloniale geschiedenis van Nederland. Animal Tales onderzoekt ook de mogelijkheid dat de voorwerpen ooit terugkeren naar hun thuisland.

Afbeelding

Natasja Kensmil, White Elephant, 2019, olieverf op doek, 200 x 230 cm. Foto Amsterdam Museum, Peter Cox

Twee dagen later opent in Museum aan de A (opvolger van het Noordelijk Scheepvaartmuseum) de tentoonstelling ‘Slavernij. En de Groningers?’. Lange tijd is het onderbelicht gebleven dat ook Groningers een aanzienlijke rol speelden in slavernij. De één verdiende er een fortuin mee, de ander zette zich juist in voor de afschaffing van de slavernij. De tentoonstelling laat zien hoe Groningers op allerlei manieren betrokken waren bij de handel in mensen en slavernij. Ook is er aandacht voor de manier waarop slavernij doorwerkt in het dagelijks leven van Groningers van nu.

Events

Op 3 of 4 juni kunnen Stadjers gratis de Akerk ontdekken! Weinig Stadjers weten iets over de rol die Groningen speelde in de slavenhandel. Deze middag krijgen zij een rondleiding door de tentoonstelling Bitterzoet Erfgoed en gaan ze met de kunstenaars in gesprek. Daarna volgt een workshop rond het wandkleed ‘Groningse draden uit het koloniale verleden’. Onder begeleiding maken bezoekers zelf een stukje van het wandkleed! De middag eindigt met een gezellige lunch.

Het Groninger Museum organiseert op Tweede Pinksterdag een Open Dag. De entree is gratis en er is veel te doen. Zo is er spoken word in samenwerking met Noordstaat, er zijn optredens van Braziliaanse percussieband Batatuke en DJ Lowpro, er zijn instaprondleidingen en je kan zelf dingen maken in het open atelier. Of kom naar een van de flitslezingen over Zwart in Groningen van schrijver Vamba Sherif, historicus Barbara Henkes of kunstenaar Faisel Saro. Tenslotte is er een boekpresentatie van de catalogus Bitterzoet Erfgoed: Zwart in Groningen.

Afbeelding

Wijnand Stomp - Anansi
Wijnand Stomp

Families kunnen diezelfde dag (6 juni) terecht in de Akerk, bij de voorstelling ‘De kracht van Anansi’. Wijnand Stomp groeide op Curaçao op en vertelt hoe het was om als twaalfjarig Antilliaans jongetje ineens naar Groningen te verhuizen. Surinaamse oma’s vertellen aan de hand van de spin Anansi over het slavernijverleden, maar ook Antilliaanse ooms en tantes en Groningse buurvrouwen passeren de revue. Deze familievoorstelling begint om 15:00u en is geschikt voor 6 jaar en ouder.

Op 19 juni geeft onderzoeker en auteur Reggie Baay een lezing in het Forum Groningen, getiteld ‘De te lang vergeten slavernij’. Hij toont de geschiedenis van de slavernij in Indië en deelt zijn analyse over hoe het kan dat deze geschiedenis zo lang verborgen is gebleven. De lezing wordt aangevuld met muzikale intermezzo’s van Yas Jeanine.

De Synagoge Groningen legt met het programma ‘Gedeeld Verleden’ verrassende verbindingen tussen de joodse gemeenschap in Nederland en het thema kolonialisme en slavernijverleden. In de periode van 26 juni t/m 14 augustus worden binnen dit thema verschillende lezingen georganiseerd, met sprekers als Ewoud Sanders, Aviva Ben-Ur, Wim Klooster en Bodil de la Parra.

Oproep

Onder de vlag van Bitterzoet Erfgoed werkt een groot aantal Groninger partijen aan een Keti Koti-programma op 1 juli. Organiseert u ook een activiteit in het kader van Keti Koti en wilt u meedoen met het overkoepelende programma in Groningen? Laat het weten via info@bitterzoeterfgoed.nl.

Over Bitterzoet Erfgoed

Tijdens Bitterzoet Erfgoed besteden musea, erfgoedinstellingen, culturele en educatieve organisaties uit stad en provincie Groningen aandacht aan het slavernijverleden in Groningen en de doorwerking hiervan op het heden. De culturele manifestatie loopt tot 12 september 2022. De gehele agenda staat op www.bitterzoeterfgoed.nl.

Bitterzoet Erfgoed wordt mede mogelijk gemaakt door: Gemeente Groningen, Provincie Groningen, Kunstraad Groningen, Mondriaanfonds, Stichting J.B. Scholtenfonds, Stichting Beringer Hazewinkel, Prins Bernhard Cultuurfonds Groningen en VriendenLoterij Fonds.