Het Landelijk Platform Slavernijverleden (LPS) heeft een conceptvisiedocument gepubliceerd waarin het pleit voor de wettelijke verankering van de Nederlandse excuses voor het slavernijverleden. De organisatie stelt dat excuses, hoe historisch ook, pas daadwerkelijk betekenis krijgen wanneer zij worden omgezet in bindende wetgeving en concrete herstelmaatregelen.
Op 19 december 2022 bood toenmalig minister-president Mark Rutte namens de Nederlandse staat formeel excuses aan voor het slavernijverleden. Sindsdien sloten ook gemeenten, provincies, kerken en financiële instellingen aan met eigen erkenningen. Voor het LPS vormen deze verklaringen een noodzakelijk, maar onvoldoende vertrekpunt.
“Het moment is aangebroken om de excuses om te zetten in concrete en wettelijk verankerde herstelmaatregelen,” zegt Dr. Barryl A. Biekman, bestuursvoorzitter van het LPS
Biekman, die ook lid is van de Caricom Reparations Commission, zet zich al decennialang in voor erkenning en rechtvaardigheid voor nazaten van tot slaaf gemaakte Afrikanen. Met het nieuwe document wil zij een breed maatschappelijk en politiek debat op gang brengen over een herstelwet die toekomstige generaties rechtszekerheid en perspectief biedt.
Een herstelwet met tanden
Het LPS wil dat een toekomstige wet verder gaat dan symboliek. Centraal staan de volgende eisen:
- Wettelijke erkenning van de trans-Atlantische slavernij als misdaad tegen de menselijkheid
- Juridische erkenning van nazaten als rechthebbenden binnen het herstelbeleid
- Oprichting van een permanent Herstel- en Ontwikkelingsfonds
- Gerichte investeringen in onderwijs, ondernemerschap, cultuur en gezondheidszorg
- Aanpak van intergenerationeel trauma en institutionele ongelijkheid
- Versterking van cultureel erfgoed en historisch bewustzijn
Het platform benadrukt dat herstel geen vorm van liefdadigheid mag zijn, maar een kwestie van rechtvaardigheid, waardigheid en verantwoordelijkheid. Herstel ís geen gunst — het is een verplichting die voortvloeit uit historische schuld.
Politiek draagvlak groeit
Volgens het LPS is er binnen delen van de Tweede Kamer een groeiende bereidheid om gebruik te maken van het initiatiefrecht voor een wetsvoorstel. Maatschappelijke organisaties zouden daarbij actief betrokken worden. Het platform roept nazaten en betrokkenen op deel te nemen aan dat proces, via belangenorganisaties, lobbyactiviteiten of huiskamergesprekken in de eigen gemeenschap.
Ubuntu als fundament
Voor de verdere uitwerking stelt het LPS een brede overlegstructuur voor, geworteld in het Ubuntu-principe: “Ik ben omdat wij zijn.” Vanuit die filosofie wil de organisatie toewerken naar een nationale en internationale coalitie van deskundigen, nazaten, organisaties en beleidsmakers — met als einddoel een samenleving waarin historische verantwoordelijkheid duurzaam is verankerd in wet, beleid en instituties.
Consultatie open tot 15 juni
Het document heeft momenteel de status van concept. Organisaties, deskundigen en betrokken burgers worden uitgenodigd om uiterlijk 15 juni 2026 hun reactie in te sturen. De ontvangen feedback zal bijdragen aan de ontwikkeling van een definitief voorstel.
Reageren op het conceptdocument? Stuur uw bevindingen naar info@platformslavernijmonument.nl — de deadline is 15 juni 2026.
