Inย When We See Us: een eeuw pan-Afrikaanse figuratieve schilderkunstย presenteert Bozar een caleidoscoop van zwarte figuratieve schilderkunst van de afgelopen honderd jaar, bekeken door de lens van vreugde. De tentoonstelling werd oorspronkelijk geproduceerd door het Zeitz Museum of Contemporary Art Africa (Kaapstad). Ze verzamelt meer dan 150 schilderijen van ongeveer 120 kunstenaars van over de hele wereld, waarvan de meeste voor het eerst in Belgiรซ te zien zijn. Deze tentoonstelling โ die de zelfrepresentatie van zwarten vastlegt โ richt zich op de kracht en de politieke dimensie van โBlack joyโ.ย ย
When We See Usย is de grootste tentoonstelling en het grootste publicatieproject over zwarte zelfrepresentatie ooit.ย
Geรฏnspireerd door Ava DuVernayโs serieโฏWhen They See Us (2019) op Netflix, weerspiegelt de titel van de tentoonstelling โWhen We See Usโโฏde pan-Afrikaanse zelfrepresentatie.โฏIn deze miniserie onderzoekt de Afro-Amerikaanse regisseur hoe zwarte tieners onterecht gezien worden als potentiรซle criminelen. De omslag van โTheyโ (zij) naar โWeโ (wij) duidt op eenย omkering van perspectief, waardoor er ruimte komt voor de eigen invalshoek. De visie van de kunstenaars staat centraal en laat zien hoe het leven van zwarte mensen steeds op een vlakke, valse en vervormde manier door anderen wordt weergegeven.ย ย
When We See Usย richt de schijnwerpers op de โkracht van vreugdeโย en ontmantelt stereotype voorstellingen van racisme, geweld of crisissen. De tentoonstelling biedt kijkers een fris perspectief dat feestelijk, levendig en waardig is.ย ย
โDeze tentoonstelling weigert pijn en onrecht op de voorgrond te plaatsen, en herinnert ons eraan dat de zwarte ervaring ook door de lens van vreugde kan worden gezienโ, zeggen Koyo Kouoh en Tandazani Dhlakama, curatoren van de tentoonstelling. โDe tentoonstelling draagt bij tot het kritisch discours over Afrikaanse en zwarte bevrijdings-, intellectuele en filosofische bewegingen.ย When We See Usย viert hoe kunstenaars uit Afrika en de diaspora ervaringen van personen van Afrikaanse afkomst hebben verbeeld, gepositioneerd, herdacht en bevestigd.โย ย
โBlack joyโ in zes hoofdstukkenย ย ย
De honderdvijfenvijftig tentoongestelde kunstwerken zijn niet chronologisch gerangschikt, en de werken zijn evenmin gegroepeerd volgens het land van herkomst of verblijf van de kunstenaar. De werken zijn samengebracht in zes hoofdstukken:ย Het alledaagse, Rust, Triomf en emancipatie, Sensualiteit, Spiritualiteit, Vreugde en feest.ย Door deze themaโs biedt de tentoonstellingย een rijke, genuanceerde kijk op het zwarte leven en denken, waarbij de nadruk ligt op de veerkracht, essentie en politieke lading van โBlack joyโ.โฏZe belicht relaties tussen kunstenaars en kunstwerken over geografische gebieden en generaties heen. De tentoonstelling biedt op deze manier een dieper begrip van de complexe en ondervertegenwoordigde genealogie die geworteld is in Afrikaanse en zwarte moderniteiten.โฏ
When We See Usย moedigt discussie aan over zwarte bevrijdings- en intellectuele bewegingen en viert ervaringen uit Afrika en de Afrikaanse diaspora die bijdragen aan de kunsthistorische canon.ย
When We See Usย is het resultaat van uitgebreid onderzoek uitgevoerd door Koyo Kouoh, uitvoerend directeur en hoofdcurator bij Zeitz MOCAA, Kaapstad, en haar team. โs Werelds grootste museum voor Afrikaanse hedendaagse kunst presenteerde het uitgebreide overzicht van november 2022 tot september 2023.ย ย
When We See Usย beslaat hetย grootste tentoonstellingscircuit van Bozar. Net als bij Zeitz MOCAA is het ontwerp van de tentoonstelling en de ruimtelijke vertaling van Wolff Architects in Kaapstad. De Zuid-Afrikaanse componist en geluidskunstenaar Neo Muyanga heeft eenย soundscapeย gecreรซerd met muziek uit de hele wereld als reactie op de kunstwerken binnen elk thema van de tentoonstelling.ย
De tentoonstelling bevat ook eenย grafische tijdlijnย โ van de Haรฏtiaanse revolutie totย Black Lives Matterย โ die inzicht geeft in het gezamenlijk en raadplegend onderzoeksproces van de tentoonstelling. Ze helpt bezoekers beter te begrijpen hoe literatuur, festivals, politieke gebeurtenissen en andere belangrijke momenten hebben bijgedragen aan de manier waarop Afrikanen en de Afrikaanse diaspora zichzelf vandaag de dag zien. Bezoekers worden ook uitgenodigd om de veleย publicatiesย ter inzage in te kijken. Deze boeken, variรซrend van monografieรซn, tentoonstellingscatalogi, kritische theorie en verzamelwerken, zijn belangrijke geschriften die de canon van de zwarte kunstgeschiedenis hebben gevormd.ย ย
| ย |
|
Deย publicatieย โWhen We See Us:โฏA Century of Black Figuration in Paintingโ van Koyo Kouoh is uitgegeven door Thames & Hudson en Zeitz MOCAA.ย Deย publicatieย โWhen We See Us:โฏA Century of Black Figuration in Paintingโ van Koyo Kouoh is uitgegeven door Thames & Hudson en Zeitz MOCAA.ย Op 3 maart verschijnt eenย gratisย podcastย met interviews van de curatoren.ย Deย Bloomberg Connects appย en de bezoekersgids bieden een verhalende context voor de werken. De app wordt voor het eerst in Belgiรซ gelanceerd door Bozar.ย ย Bij de tentoonstelling hoort een dynamischย programmaย met concerten, lezingen en debatten,ย Sofa Sessions, deย All Over the P(a)laceย nocturne, rondleidingen, filmvertoningen (in de nieuwe bioscoopzaalย De 23), optredens en zelfs videogames (in de specialeย Bozar Arcadeย ruimte).ย ย ย |
Een paar cijfers:
โย 155ย werkenย
โย 52ย uitleners uitย 17ย landen enย 5ย continenten (Afrika, Noord-Amerika, Latijns-Amerika, Europa, Midden-Oosten)ย
โย 118ย kunstenaars (van verschillende nationaliteiten, allemaal Afrikaans of van Afrikaanse afkomst of uit de Afrikaanse diaspora)ย
โย 100ย jaar creatie (de oudste kunstenaar, Clementine Hunter, werd geboren inย 1886, de jongste kunstenaar, Zandile Tshabalala, werd geboren inย 1999). Het oudste werk dateert uit deย jarenย 1930, het meest recente uitย 2023.ย
Deze tentoonstelling is bedacht en georganiseerd door Zeitz Museum of Contemporary Art Africa (MOCAA) in Kaapstad.ย
When We See Usย wordt gepresenteerd in Bozar onder de bescherming van Hare Majesteit de Koningin.ย
Steun: Belgische Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken, Buitenlandse Handel & Ontwikkelingssamenwerking; FABA; Britse Ambassade in Belgiรซ; Universiteitsbibliotheek VUB; MUNTPUNT; Espace Cรฉsaire; bibliotheek van het CEC, gespecialiseerd in hedendaagse Afrikaanse en Caraรฏbische culturen; galerij NOMAD en de kunstenaarsresidentie PIC/MOL.ย
When We See Usย is een reizende tentoonstelling langs de volgende locaties:ย ย
- Zeitz MOCAA, Kaapstad: 20 nov. 2022 โ 03 sept. 2023ย
- Kunstmuseum Basel: 25 mei โ 29 nov. 2024
- Bozar, Paleis voor Schone Kunsten, Brussel: 07 feb. โ 10 aug. 2025
- Liljevalchs Konsthal, Stockholm: 9 okt. 2025 โ 30 aug. 2026

Sofa Sessions
Creating a comfortable space for intergenerational discussions
Parallel aan de tentoonstelling When We See Us nodigt Bozar je uit voor de Sofa Sessions, een serie intieme, intergenerationele discussies die internationale kunstenaars en opkomend lokaal talent samenbrengt op een sofa.
Deze zes sessies bieden een bevoorrechte rondleiding in de tentoonstelling, gevolgd door een kritisch en open debat. Het doel? Het verkennen van de zes hoofdthemaโs van de tentoonstelling โ Het alledaagse, Vreugde en feestvreugde, Rust, Sensualiteit, Spiritualiteit en Triomf & emancipatie โ door de perspectieven van jonge generaties en meerdere stemmen te kruisen. Deze nomadische โsofaโ wil een comfortabele en dynamische ruimte voor uitwisseling creรซren.