Onterecht in de cel

Zoals ik al zei, het krioelt er van de kakkerlakken en ratten. In de regen komen ze massaal op je af” 

Journaliste Seshma Bissessar werd zo’n drie maanden terug aangehouden op verdenking van mogelijke verduistering en oplichting.  Ze werd aangehouden op basis van één aangifte, die is gedaan in februari. Naar eigen zeggen kreeg ze van de dienstdoende agent niet te horen op basis waarvan ze werd aangehouden en kon ze zich niet verweren. Ze was het er niet mee eens, maar heeft, vanuit een soort journalistieke nieuwsgierigheid vanaf het begin meegewerkt aan het onderzoek. Het kwam er uiteindelijk op neer dat ze nog een betaling van SRD20.000 moest doen aan de aangevers. De journaliste had dit vanaf het begin toegegeven. Inmiddels is ze op vrije voeten gesteld. Omdat er nog een zaak in hoger beroep loopt tegen het OM, wil ze over de inhoudelijke zaak nog niet zoveel kwijt.  Over het leven in een Surinaamse vrouwengevangenis daarentegen wel. 

Door: Robin Austen 

 

Kun je iets vertellen over de dag van de aanhouding? 

“Ik werd thuis op 1 april aangehouden, toen ik net zou gaan koken met mijn dochters. Ik besefte vrij snel dat het menens was en niets met een 1 aprilgrap te maken had. Ik twijfelde op die dag heel erg of ik echt naar het werk zou gaan of vanuit huis zou werken. Ik was dus thuis toen ik werd aangehouden. Ik raakte al gauw geïrriteerd, omdat de agent me weigerde te vertellen waarvoor ik was aangehouden. Bij een aanhouding is dat een van de eerste plichten van de dienstdoende ambtenaar. Namelijk een verdachte informeren naar de reden van aanhouding. Dat leert elke agent op de politieopleiding. Aanhouden, legitimeren en de verdachte informeren waarom die is aangehouden. Verder hoorde de agent mij ervan te verwittigen dat ik recht heb op een advocaat en dat ik het recht heb om te zwijgen. Dat is allemaal niet gebeurd. Hij legitimeerde zich en droeg me op om meteen in de wagen mee te komen. Op dat moment begaf de batterij van mijn smartphone het bijna. Ik had nog maar twee procent over. Ik kon ternauwernood mijn buurman nog een bericht sturen met de vraag of hij mijn dochters kon ophalen. Vanwege mijn eigen achtergrond als Buitengewoon Agent van Politie, had ik goed zicht op wat er eigenlijk had moeten gebeuren en ik besloot extra te gaan letten op het optreden van de politie.  

Ik werd trouwens vervoerd naar bureau Geyersvlijt in Paramaribo Noord Oost. Voordat ik echt de cel in moest, deed een vrouwelijke agent de controle over mijn lichaam en tas. Op dat moment mochten er geen mannen aanwezig zijn, desalniettemin kwam er een mannelijke agent in die ruimte, waarschijnlijk om mij te intimideren. Hij probeerde mij uit de tent te lokken, door opmerkingen te maken over mijn bril en mijn boeken die ik op het laatste moment nog net in mijn tas kon duwen, toen ik doorhad dat ik echt de cel in moest. 

Wat gaat er door je heen als je op gegeven moment beseft dat je echt de cel in moet?  

Een journalist hoort, om z’n werk goed te kunnen doen, stalen zenuwen te hebben. Ik moet zeggen dat ik die over het algemeen wel heb, dus ik was niet paniekerig. Ik ben een doorgewinterde journalist die ontzettend veel achter de rug heeft. Van doodsbedreigingen tot politieke aanvallen, dus ik was er gewoon nieuwsgierig over wat me allemaal zou overkomen en waarom.  M’n eerste echte “shock” kreeg ik toen de hulpofficier mij doodleuk vertelde dat hij ervoor zou zorgen dat ik in de media met de grond gelijk gemaakt zou worden. Ik had toen al door dat er” meer” achter mijn aanhouding zat. Ik maak mij niet zo druk om mijn reputatie. Ik werk al twintig jaren in de media en ken de klappen van de zweep. In deze donkere dagen waren mijn principes en motto, dat het recht zal zegeveren en dat de leugen hoe dan ook door de waarheid achterhaald zal worden, dankbare handvatten om overeind te blijven. Het beeld of de gedachte van  “zitten in een cel” is over het algemeen voor menig persoon al een verschrikking. Gek genoeg was ik best wel nieuwsgierig hoe het er allemaal van binnenuit zag. Ik probeer al zeker tien jaar als journalist door te dringen in de gevangenissen van Suriname om reportages te maken, maar het is me nooit gelukt. Dit was dus een uitgelezen kans  

Wat was het ergste waar je jezelf op had voorbereid toen je door had dat je echt opgesloten werd? 

 (Lachend) Eerlijk gezegd, zie ik het leven als een reis. Ik zag dit moment ook als een reis. Je stapt in de bus en je stapt er weer uit. In het begin maakte ik mij slechts zorgen om mijn dochters, maar toen mijn advocaat mij vertelde dat het goed ging met hen, concentreerde ik me echt op alles in de gevangenis, vooral omdat ik reeds vanaf dag 1 werd afgeperst. 

Kun je beschrijven hoe een dag in zo’n gevangeniscel eruitziet?  

Om te beginnen zijn de cellen behoorlijk vies. Het krioelt er van de kakkerlakken en ratten. De matrassen zien er niet uit. Het zijn halve bruinige sponzen zonder hoesjes. Het is pikdonker, je hebt dus geen licht. De eerste avond toen ik aankwam en naar mijn matras keek, weigerde ik te slapen. Mijn matras dat een 1 persoons matras hoorde te zijn was half gescheurd en zonder lakens. Net een spons die je eigenlijk weggooit uit huis of waarop zwervers slapen. Ik vroeg de agent om een stoel en bleef er tot de volgende ochtend op zitten. Ik probeerde te verwerken wat mij allemaal overkwam op dat moment. De volgende avonden moest ik wel in die rotzooi slapen, wilde ik niet ziek worden van vermoeidheid. Toen ik uit de gevangenis kwam, kreeg ik prompt huiduitslag. Het waren zweren die er als waterpokken uitzagen. Ik besmette er zelfs mijn dochters mee. Verschrikkelijk!  

Er is in de avond geen plek waar je je behoefte kunt doen. Je moet een colafles half opensnijden en daarin plassen. Toen ik merkte dat je in de avond niet naar toilet kon, stopte ik reeds om vijf uur met eten en drinken. Ik heb avonden meegemaakt waarbij vrouwen uit pure wanhoop, hun hoofden door de spijlen van de deuren duwden om de aandacht van een agent te trekken, omdat ze naar het toilet wilden om te poepen. Ze gilden hun stembanden vaak helemaal schor. : Comma, Comma, Comma ( Wachtcommandant.....red), maar er kwam nooit iemand kijken of opendoen voor die vrouwen. Sommigen rolden gewoon op de grond, om hun behoefte in te houden. Anderen poepten in plastic zakje en gooide die naar buiten in de hoop dat dit de volgende dag opgeruimd zou worden. Soms gingen ratten ervandoor met alle ontlasting. 

Met wat voor mensen zat je in de cel?  

Ik leerde vrouwen kennen die verdacht werden van moord, valsheid in geschrifte, mishandeling, oplichting en vrouwen die drugs hebben verhandeld. Ook vrouwen die hun kinderen hadden mishandeld. Dat laatste maakte mij wel huiverig. Ik kan namelijk niet tegen mensen die geweld tegen kinderen gebruiken. Ik haat het als vrouwen en kinderen worden mishandeld. Toch had ik gewoon normaal contact met al m’n mede-gevangen en probeerde ik hun situatie goed te begrijpen. 

Ik heb op je FaceBook pagina wat lugubere beschrijvingen gezien van situaties tijdens de regen in een cel met kakkerlakken en ratten?  

Zoals ik al zei, het krioelt er van de kakkerlakken en ratten. In de regen komen ze massaal op je af. Ze kruipen, net als in een soort horror movie over de muur heen, anderen proberen het ondergelopen terrein te omzeilen en begeven zich dus naar de cellen, waar de arrestanten met bezems in de aanslag staan, om ze allemaal te doden. Het is namelijk zo dat de grond onder de gevangenis en het erf hol is en dus een fijne plek huis voor ongedierte. De gevangenis van Geyersvlijt is trouwens afgekeurd door de EU. Het water van de gevangenis is ontzettend vies en het eten is rotzooi.  

Hoe was de omgang met de cipiers? Waren het alleen vrouwelijke cipiers?  

Nee je hebt een combinatie van vrouwen en mannen. Er waren ook aardige ertussen. Ik werd trouwens afgeperst door de politie van Richelieu. Die van Geyersvlijt konden stoer doen, maar voor de rest had ik niet echt last van ze.  

Heb je er ooit iets van gemerkt dat (mannelijke) cipiers misbruik maken van hun machtspositie tov de vrouwen in de cel?  

Heel eerlijk nee. Ik heb hiervan niets gemerkt. Trouwens die vrouwen met wie ik daar zat waren allemaal stuk voor stuk stevige, flinke vrouwen. Niet van die zielige figuren die rotzooi pikken.  

Hoe gaan vrouwen onderling met elkaar om in de cel?  

(Lachend), heel vriendschappelijk. Net vriendinnen, moeders en dochters. Ze eten samen, praten veel met elkaar en ondersteunen elkaar. Echt petje af. Ze bidden ook samen in de avonduren en zingen. Toen ik daar zat was er een duo dat zelfs toneel speelde en de scenes van “Asago” nadeed. Ik lachte mij kapot. Ze hielden elkaar echt bezig, om er samen doorheen komen. Zo een saamhorigheid heb ik eigenlijk nergens gezien. Ik voelde me daarom nooit alleen. Ik moet zeggen dat ik respect heb voor de vrouwen. Ik wist van mijzelf dat ik meteen na het paasweekend op vrije voeten zou zijn, omdat ik niks had gedaan. De meesten zouden daar echter meer dan zes maanden door moeten brengen. En echt, ik zou niet in hun schoenen willen staan! Echt niet. Ik weet niet hoe ze het klaar speelden om zo lang daarbinnen te blijven. Ik ben een vrije geest en heb mijn vrijheid lief.  

 

Bij mannen in de cel, is diegene met de meest vrouwelijke hormonen vaak ‘de klos’ hoe zit dat bij vrouwen. Heb je iets gemerkt van onderlinge relaties? 

 Ik heb gehoord dat er in de thee van de vrouwen medicijnen zitten, zodat ze niet seksueel opgewonden raken. Of dat waar is weet ik niet. Ik hou heel veel van thee, maar die rotzooi van de gevangenis ging niet door mijn keel dus ik kan je niet zeggen of het waar is haha. Trouwens de vrouwen hebben genoeg privacy in de ruimte. Je hebt cellen met maar een scheepsbed, waardoor twee vrouwen erin kunnen slapen. Anderen hebben twee bedden, dus eigenlijk kunnen er vier vrouwen daarin slapen. Een vrouw ervaart seksualiteit anders dan een man, dus dat is niet te vergelijken. We weten allemaal dat je ook aan zelfbevrediging kan doen.  

Hoe kijk je nu naar berichten over mensen die zijn aangehouden of in voorarrest zitten. Op welke manier hebben de dagen in detentie hier invloed op gehad?   

Heel eerlijk, ik plaats elk bericht van de politie nu onder een vergrootglas. Nu ik het zelf heb ervaren, weet ik dat ze niet over de capaciteit beschikken om hun werk professioneel te doen. Ze gaan vaak op de stoel van een advocaat of rechter zitten, doen hun werk niet volgens de comptabele regels en behandelen je direct als een crimineel. Natuurlijk zijn niet allemaal zo. Op de opleiding van de politie heb ik inspecteurs ontmoet voor wie ik diep respect heb. Maar het overgroot deel is rotzooi. Ze maken totaal geen indruk, laten zich omkopen en brengen de burgerij juist in gevaar in plaats van ze te beschermen. In mijn geval was het een civiele zaak, maar die agent heeft het bewust in een stafrechtelijke sfeer gebracht met de bedoeling om mij samen met zijn kompanen af te persen. Ik heb trouwens een aanklacht tegen hem ingediend en help de politie ook nog bij andere afpersingszaken. Het nummer van waaruit ik steeds werd gebeld en afgeperst is namelijk ook gebruikt bij anderen. De politie heeft deze persoon nog steeds niet kunnen oppakken.  

Je hebt een tijdje gezeten om een en ander te ervaren. Je hebt duidelijk gemaakt dat je ten onrechte hierin verzeild ben geraakt. Wat nu? 

Zoals ik al zei; ik zit in een kortgeding en eis excuses van het OM. Na mijn kortgeding stap ik naar het Internationaal gerechtshof om aandacht te vragen voor de mensonterende omstandigheden waarin vrouwen verkeren in de gevangenissen van Suriname. Ook de behandeling van vrouwelijke arrestanten breng ik onder de aandacht. Onze agenten spelen het klaar om prostituees van andere landen op te sluiten, zonder dat ze wat hebben gedaan, alleen om geld van hen af te troggelen.  

Ik ben van nature een strijder, mijn ervaring in de gevangenis heeft gemaakt dat ik voor niks en niemand meer bang ben en in staat ben om te kloppen op internationale deuren om aandacht te vragen voor vraagstukken waarmee ik al jaren zit! Samen met Nederlandse en Belgische Media ben ik van plan om elk pijnpunt internationaal op de operatietafel te plaatsen. En ik zal blijven doorgaan totdat het KPS en het OM twee integere organen worden.